Kabinet trekt 200 miljoen euro uit voor Holomicrobiome Institute
In het consortium werken tien Nederlandse universiteiten, vijf academische medische centra, vier hogescholen en tal van kennisinstellingen samen met tientallen bedrijven en maatschappelijke organisaties. Het initiatief moet Nederland internationaal koploper maken op het gebied van microbiomen: gemeenschappen van bacteriën, schimmels, virussen en andere micro-organismen die een cruciale rol spelen in ecosystemen, bodemgezondheid, plantengroei, diergezondheid en de menselijke gezondheid.
Integrale benadering
Volgens de initiatiefnemers is het Holomicrobiome Institute uniek omdat het microbiomeonderzoek uit verschillende domeinen samenbrengt. Nu gebeurt onderzoek naar microbiomen nog vaak gescheiden binnen medische, veterinaire, landbouwkundige en watergerichte disciplines. Daardoor gaat kennis verloren over hoe microbiomen elkaar beïnvloeden tussen bodem, gewassen, dieren, water en mensen.
De nieuwe aanpak moet juist die samenhang zichtbaar maken. Micro-organismen verplaatsen zich immers voortdurend tussen bodems, gewassen, voedsel, water, dieren en mensen. Door die verbindingen gezamenlijk te onderzoeken hopen onderzoekers beter inzicht te krijgen in veilige en effectieve toepassingen van microbiomen.
Toepassingen voor landbouw en milieu
De mogelijke toepassingen zijn breed. Het consortium noemt onder meer milieuvriendelijkere teeltmethoden, gezonder veevoer, vermindering van antibioticagebruik, gezondere voeding en maatregelen tegen watervervuiling. Ook kunnen microbiologische toepassingen bijdragen aan het terugdringen van uitstoot van broeikasgassen en nutriënten zoals stikstof.
Sommige toepassingen zouden chemische middelen kunnen vervangen. Daarmee sluit het onderzoek aan bij de zoektocht naar duurzamere landbouwsystemen en kringlooplandbouw.
Positie van Nederland
Het kabinet kende de subsidie toe op advies van de onafhankelijke Adviescommissie Nationaal Groeifonds. Volgens de commissie heeft het microbiomeonderzoek grote economische en maatschappelijke potentie en beschikt Nederland over een sterke wetenschappelijke uitgangspositie.
Wel wordt een deel van het bedrag, 140 miljoen euro voor de tweede helft van de looptijd, pas beschikbaar gesteld als het consortium later aan verschillende voorwaarden voldoet.
Marten Smidt, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en coördinator van het initiatief, benadrukt het vernieuwende karakter van het instituut: „Het Holomicrobiome Institute kijkt voor het eerst naar microbiomen binnen het complete voedselsysteem. Het verbindt kennis over compartimenten die tot nu toe los van elkaar werden onderzocht en brengt wetenschappelijke werelden samen die nog gescheiden opereren.”
Volgens Smidt kan dat bedrijven helpen bij innovatie en overheden ondersteunen bij het ontwikkelen van regelgeving rond microbiologische toepassingen.
