Column: Volharden

Afgelopen week voelde ik mij een beetje Andy. Na een proces van vier jaar heeft mede-vennoot Claudi eindelijk de vergunningen binnengesleept die wij nodig hebben voor ons bestaansrecht als kleine multifunctionele boerderij. Het gaat in dit geval om een buitenplanse omgevingsvergunning (BOPA), aanlegvergunningen voor halfverharding en bouwvergunningen voor een kleine biobased winkel en schuurtje.
Even voor het juiste perspectief: de halfverharding betreft nog geen 1.000 vierkante meter (m2) en in totaal komt er 65 m2 bebouwing bij. Het is dus niet de wereld die we hebben gevraagd en het is een heel lang en ietwat slopend proces geweest (ik schreef eerder hierover in ‘Lang leve het team’).
Elektrisch beregenen
Tegelijkertijd met de afronding van dit hoofdstuk speelt er echter alweer iets nieuws op de boerderij, namelijk ons plan om elektrisch te beregenen. Ondanks het feit dat we op de Biesterhof extensieve gewassen (graan, peulvruchten) telen in klimaatadaptieve systemen (agroforestry) zijn we door de klimaatextremen toch genoodzaakt om onze akkers en jonge bomen in het voedselbos te beregenen. De afgelopen jaren heb ik de akkers beregend met een zware dieselpomp en een sproeikanon. Iets wat niet past binnen onze duurzame ambities en met de huidige dieselprijzen ook absoluut niet uit kan.
Daarentegen, je moet wat, want een dood gewas is ook niet regeneratief te noemen. Graag zouden we daarom willen overstappen op een elektrisch beregeningssysteem met druppelirrigatie voor de bomen en een beregeningsboom voor de akkers. In de huidige situatie zouden we hiervoor wel een verzwaring van onze stroomaansluiting moeten hebben. Dat is gezien de netcongestie niet heel plausibel.
Gedeelde ambitie om zelfvoorzienend in stroom te worden
Logischer zou het zijn om ook op het gebied van stroom naar zelfvoorziening te streven en na een gesprek met over’boer’man Anton en buurman Nico bleek er een gedeelde ambitie te zijn om hier gezamenlijk aan te werken. Ook Anton wil namelijk overstappen op elektrisch beregenen en ook hij heeft daarvoor een verzwaarde aansluiting nodig. Nico daarentegen heeft inmiddels veel zonnepanelen die op piekmomenten veel meer stroom produceren dan dat hij kan gebruiken. Om zelfvoorzienend te worden op het gebied van energie is echter meer nodig dan zonnepanelen alleen. Daarvoor hebben we ook een kleine windmolen nodig, een ‘off-grid’ netwerk tussen de gebouwen en een hoeveelheid grote batterijen. Kortom, dat kunnen we niet alleen.
Autonoom stroomnetwerk
Ik begon vorige week met een belletje naar netbeheerder Liander om uit te zoeken of dat wat wij willen vanuit hun perspectief ook wenselijk is. Het antwoord was een volmondig ‘ja!’. Mij werd verteld dat dit soort autonome netwerkjes zeker een bijdrage kunnen leveren aan een afname van de algehele netcongestie. Ik kreeg een speciaal telefoonnummer voor verdere ondersteuning en Liander gaf aan ook te willen helpen bij het verkrijgen van de nodige vergunningen en beschikbare subsidies. Daarbij gaf Liander aan dat de spin in het web hiervoor de gemeente is en dat hun medewerking hierbij essentieel is.
Lang verhaal kort: de inkt op de BOPA is nog niet droog of het volgende project is alweer opgepakt. En op het moment van versturen van het eerste mailtje hierover naar de gemeente, schoot opeens de scène van de Shawshank Redemption door mijn hoofd, waarbij Andy tussen een hoop boeken staat, het briefje leest waarin hij verzocht wordt zich ‘koest’ te houden en met een glimlach op zijn gezicht het volgende zegt:
‘It only took 6 years. From now I will write two letters a week instead of one.’
De Biesterhof
Howard Koster pacht samen met zijn partner Claudi Rudorf 25 hectare landbouwgrond in Millingen aan de Rijn (GD). Samen zijn zij uitgekozen door burgercoöperatie Land van Ons, dat met geld van leden en investeerders landbouwgrond biodiverser wil maken. Koster beschikt over een SKAL-certificaat en richt zich op biologische landbouw. Wat begon als een woonhuis met 25 hectare landbouwgrond, is inmiddels uitgegroeid tot een levendige boerderij. Het bedrijf richt zich op meerdere takken, zoals onder meer akkerbouw, agroforestry en een CSA-tuinderij.
Koster studeerde biologische landbouw aan de Wageningen Universiteit en ontmoette tijdens die studie Rudorf. Het was een gezamenlijke droom om ooit een eigen boerderij te gaan bestieren. Koster en Rudorf woonden hiervoor in het Duitse Berlijn. Voor Agrio, de uitgever van deze website, verhaalt Koster over het opzetten van een levensvatbare, duurzame boerderij.
Tekst: Howard Koster
Beeld: Ellen Meinen

