Nationale Aardappelweek tegen verspilling van 500 miljoen kilo aardappelen

'Door een combinatie van een recordoogst, ingestorte export en een verzadigde markt dreigen een half miljard kilo perfect eetbare aardappelen verloren te gaan', signaleert No Waste Army. Volgens oprichter Thibaud van der Steen van de organisatie is de situatie voor veel boeren ongekend: „Nog nooit ontvingen wij zo veel noodkreten. Boeren moeten in sommige gevallen zelfs betalen om hun product af te voeren en in Nederland en buurlanden worden vernietigingsplannen voorbereid. Dit mag niet gebeuren. Goed voedsel hoort op het bord, niet op de afvalhoop.”
Nationale actie
Gezien de schaal van het probleem, roept No Waste Army het hele land op om in actie te komen tijdens de Nationale Aardappelweek via weekvandeaardappel.nl. 'Inmiddels hebben Poiesz, Ekoplaza, Albert Heijn, Jumbo, DekaMarkt, Crisp, Vitam, Boerschappen, Stichting Samen Tegen Voedselverspilling en de Voedselbank zich al verbonden aan de actie”, aldus No Waste Army. „Het aantal partners groeit dagelijks. Zij zullen in deze periode grote acties opzetten om consumenten aan de aardappel te helpen.'
Van supermarkt tot boerenerf
Consumenten kunnen via verschillende acties van partners meedoen, zoals aardappelen bestellen via de actiesite en rechtstreeks afhalen bij boeren op 17 en 18 april; een familiezak gnocchi doneren aan de Voedselbank; 20 kilo aardappelen doneren aan Care for Charity, die het naar Oekraïne uitrijden. Of zich aanmelden voor de thuisbezorgde boodschappenbox tegen voedselverspilling van No Waste Army. Deze bevat sappen, soepen en andere houdbare producten van groenten en fruit. Het overzicht van manieren om mee te doen wordt komende week uitgebreid en gedeeld via weekvandeaardappel.nl.
Zoete aardappelen
De Zeeuwse broers Wout en Aart van Oostrum in Sint Annaland zijn een voorbeeld van akkerbouwers die meedoen aan de actie. Zij zitten met de handen in het haar met 38.000 kilo witte zoete aardappelen. De Bonita’s waren geteeld voor de chipsindustrie, maar die wil ze niet. Daarom doen de broers Van Oostrum mee aan de Nationale Aardappelweek.
Een onontdekte lekkernij
Dit seizoen liep voor Wout en Aart van Oostrum anders dan gepland. Ze planten normaal oranje zoete aardappelen speciaal voor het maken van chips. Maar de stekjes konden door het slechte weer in Portugal niet geleverd worden. Daarom kozen de broers voor de Bonita, een witvlezige zoete aardappel, maar de vraag bleek er nauwelijks te zijn. „De industrie wil alleen oranje exemplaren. Zonde, want de witte zoete aardappel is een onontdekte lekkernij”, vertelt Wout van Oostrum.
Wegrotten op een berg
De kostprijs van de aardappelen is 18.000 euro per hectare. Verspillen is alleen al daarom een pijnlijke situatie, maar ook omdat het om een lekker en gezond product gaat. „Je wilt gewoon dat een product dat met liefde geteeld is, opgegeten wordt.” Zoete aardappelen zijn niet geschikt als veevoer. Als er geen afnemer komt, is de enige uitweg het laten wegrotten op een berg of onderploegen op het land.
Afgelegen
Via weekvandeaardappel.nl kunnen consumenten aardappelen bestellen bij Wout en Aart en deze op 17 en 18 april ophalen bij het bedrijf aan de Annavosdijk 8 in Sint-Annaland. Vooraf bestellen is belangrijk, zodat de broers weten wat ze klaar moeten leggen. Ze verkopen normaal niet aan huis, omdat het bedrijf wat afgelegen ligt.
Niet in dertig jaar voorgekomen
Diverse andere akkerbouwers bevestigen ook dat zij te maken hebben met een ongekende situatie. Hendrik Jan Koetsier in Waddinxveen: „Het is vaker voorgekomen dat aardappelen voor lage prijzen weggingen door een overvloedige oogst. Maar ik heb de afgelopen dertig jaar niet eerder meegemaakt dat aardappelen gewoon echt onverkoopbaar waren.” Er ligt nog 220 ton in zijn loods. Ook familie Oomen in Raamsdonk heeft een overschot van deze omvang nog nooit gezien: „Onze familie teelt al negentig jaar aardappelen. Zonder deze actie zien wij geen andere optie dan 400 ton aardappelen op het veld te laten wegrotten. Dat is in al die tijd nog nooit gebeurd.”

Tekst: Erik Kruisselbrink
Is als freelance vakbladredacteur van vele markten thuis.
Beeld: No Waste Army





