Actieplan Biologisch vergt volgens Biohuis forse extra investeringen
Biohuis ziet grote kansen voor het versterken van de biodiversiteit en betere waterkwaliteit via het vergroten van het biologische land- en tuinbouwareaal. Maar dat kan alleen als het nieuwe kabinet fors investeert, stelt zij voorafgaand aan de begrotingsbehandeling van het ministerie van LVVN die vandaag, 10 maart, en donderdag 12 maart plaatsvindt. ‘In het recent aangenomen coalitieakkoord is expliciet vastgelegd dat het nieuwe kabinet wil inzetten op het voortzetten van het Actieplan Biologisch en daarmee een forse groei van biologische productie en consumptie. Daarmee committeert de nieuwe coalitie zich aan de doelstelling van minimaal 15 procent biologisch landbouwareaal in 2030.
Wachten geen optie
‘Om dit doel nog in deze regeerperiode te behalen, moeten er substantiële extra investeringen worden gedaan’, stelt Biohuis. ‘Hiervoor kan niet gewacht worden tot de begroting van volgend jaar, maar vergt het aanpassing in de lopende LVVN-begroting van 2026.’
5 procent van het areaal
De nationale ambitie is om het biologisch areaal de komende vijf jaar te vergroten tot 15 procent, benadrukt de biologische belangenvereniging. ‘Momenteel zijn er 2.177 boeren en tuinders Skal-gecertificeerd die samen ongeveer 100.000 hectare beheren. Dat is 5 procent van het landbouwareaal. Daarbij zijn er momenteel 107 gangbare boeren in omschakeling. Op het huidige tempo komt het areaal biologische landbouw in 2030 uit tussen de 7 en 8 procent.’
Forse impuls nodig
Er is dus een forse impuls nodig om te zorgen dat de beoogde 15 procent areaal in beeld komt. ‘Toename van consumptie is de belangrijkste voorwaarde voor groei van de biologische productie’, constateert Biohuis. ‘Door de vraag te vergroten kan het aanbod volgen. We kunnen hierin leren van onze oosterburen. Waar biologisch in Nederland nog te veel gezien wordt als een niche, premium en dure subcategorie, is het in Duitsland al jaren, en inmiddels ook in Denemarken, een volwaardig mainstream onderdeel van het voedselsysteem.’
Leren van andere landen
Door te leren van deze vergelijkbare landbouwlanden, kan Nederland volgens Biohuis de inhaalslag maken. ‘Dit draagt aantoonbaar bij aan de doelen op natuur, biodiversiteit, waterkwaliteit en dierenwelzijn', aldus de biologische belangenvereniging ter besluit.
Biohuis reikt concreet de volgende aanbevelingen aan LVVN aan
• Zorg voor toereikend budget bij het Actieplan Biologisch
'Voor het actieplan is tot 2029 12 miljoen per jaar gereserveerd', licht Biohuis toe. 'Een schijntje, gezien de ambitie is om nog eens 10 procent van het Nederlandse landbouwareaal te laten omschakelen naar biologisch. Voor versnelling en ontwikkeling is jaarlijks zeker 115 miljoen euro nodig. Nadere toelichting op het begrote budget kan aangeleverd worden. Zonder realistisch budget zal het doel van 15 procent onhaalbaar zijn.'
• Vergoed de inspectie- en certificeringskosten van het biologisch keurmerk, uitgevoerd door Skal Biocontrole
‘Dit wordt ervaren als een financiële last en hoge drempel voor omschakeling. Door deze kosten als overheid te vergoeden wordt deze drempel weggehaald. In Denemarken wordt deze maatregel als succesfactor gezien. Hiervoor is structureel 10 miljoen euro voor nodig.'
• Koop 25 procent biologisch van eigen bodem in bij overheidscatering
‘De overheid heeft hierin een aanjagende voorbeeldrol, en kan door langjarig commitment zorgen voor een gegarandeerde vraag. Naar aanleiding van een eerder aangenomen motie zou vorig jaar een kamerbrief komen over de stappen die de minister zou zetten in de rijkscatering. Deze is niet verschenen en dit geeft onduidelijkheid. Maak hier dus werk van met een versneld tijdpad.’
• Investeer in kennisdeling over omschakeling naar biologisch, via zelfstandige bio-adviseurs en kennisnetwerken zoals BioAcademy en Bionext.
‘Onbekend maakt onbemind. Veel boeren en ondernemers in de keten (handel- en verwerkingsbedrijven) weten de kennisnetwerken (nog) niet te vinden en stellen daarom omschakeling uit of af.’
Tekst: Erik Kruisselbrink
Is als freelance vakbladredacteur van vele markten thuis.
Beeld: Anna Veltman