Column: BAM!

Om uit te leggen wat dit is, eerst even iets over het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLB) waar dit onderdeel van uitmaakt. Het ANLB is naast de ‘per hectare’-betaling één van de belangrijkste manieren waarop de Nederlandse overheid de Europese landbouwsubsidies (GLB) verdeelt. Kort door de bocht is het idee dat als we als maatschappij willen dat boeren naast primaire productie ook groenblauwe diensten leveren, ze hier wel voor betaald moeten krijgen.

Inkomstenderving

Het ANLB wordt verstrekt door regionaal ingerichte collectieven (organisaties) en bestaat uit specifieke beheerpakketten met vaak twee componenten: (1) een betaling aan de boer voor de beheeractiviteiten die de boer uitvoert om de natuur conform de gemaakte afspraken in stand te houden en (2) een component inkomstenderving, want waar natuur staat wordt geen verkoopbaar gewas verbouwd.

Althans, zo is tot nu toe de aanname geweest, want het ANLB vindt zijn oorsprong namelijk in het (wat mij betreft) oude denken: je hebt of productiem of je hebt natuurwaarde, maar nooit allebei tegelijk op hetzelfde stuk land.

Versterken

En daar wringt de schoen dus voor veel boerenbedrijven en zo ook voor De Biesterhof. Wij hebben een extensief agro-ecosysteem ingericht met als doel om gelijktijdig voedsel te verbouwen én de natuurwaarde te versterken. Hiervoor hebben wij ook met onze Agrarische Natuurvereniging een Bedrijfsnatuurplan opgesteld, die kijkt naar de omliggende natuurlijke en culturele waarden van het landschap en dan inzoomt op het bedrijf om te beschrijven hoe de bedrijfsvoering deze omliggende waarden kan versterken.

De ANLB-beheerpakketten daarentegen zijn ‘one-size-fits-all’ en veelal erg strak omschreven vanuit het idee dat er of natuur is of productie. Hierdoor is het ondanks onze beste intenties erg moeilijk om te voldoen aan de eisen die daarin staan, zonder af te doen aan dat wat we juist proberen te bereiken. Het gevolg: 10 procent van onze 25 ha is ingericht als natuur, we zijn biologisch gecertificeerd, gebruiken uitsluitend ruige mest, proberen altijd levende wortels in de bodem te hebben, passen niet kerende grondbewerking toe en we hebben geen rooivruchten in onze gewasrotatie, maar tot op heden was het bedrag wat wij aan ANLB ontvingen niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat..

Biodivers

Maar daar komt nu verandering in! Na een succesvolle pilot de afgelopen jaren, heeft ‘ons’ Collectief Rivierenland besloten om het zogeheten Biodivers Akker Mozaïek-pakket op te nemen in hun lijst van mogelijkheden. De BAM-kker is een meerjarig perceel van minimaal 4 ha waarin stroken luzerne en kruiden worden afgewisseld met gewassen zoals graan of bonen.

Wanneer er meerdere gewassen geteeld worden is de verhouding 40 procent luzerne, 10 procent kruiden en 50 procent productief gewas. Naast de eenjarige gewassen mag ook de luzerne twee keer per jaar geoogst worden. Door de hoge diversiteit is er altijd wel iets in bloei en altijd wel iets te eten voor de vogels.

Iedere boer

Het is nog niet perfect, maar het is de eerste stap richting een systeem dat de combinatie van productie en natuur juist waardeert in plaats van afremt. En het goede nieuws is bovendien dat de vergoeding per hectare dusdanig hoog is dat niet alleen wij, de natuurinclusieve boeren, ermee geholpen zijn, maar dat bij ons in de polder bijna iedere boer er wel zo eentje wil hebben.

BAM!